arama

Bitcoin & Blockchain 101 – Sayı #1

"Bitcoin & Blockchain 101" yazı dizisinin birinci sayısı yayında!
Bitcoin - Blockchain 101
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Ali Yiğit Ali Yiğit

⌛ Tahmini okuma süresi: 3 dakika

Yayınlanma Tarihi: 22 Haziran 2019 11:43

📝 Yazar: Ali Yiğit ✅ Editör: Aysuda Ceylan

Bitcoin son günlerin en çok konuşulan konularından olmasına rağmen sistemin nasıl çalıştığına ve ne gibi sorunları çözdüğüne dair bilgiler oldukça karmaşıktır. Bu serinin ilk yazısında öncelikle bitcoinin ne olduğunu, nasıl çalıştığını günlük hayattan bir örnekle açıklayacağım ve teknik kısmına kısa bir giriş yapıp, sistemi bu kadar güvenli kılan şeyin ne olduğunu aktarmaya çalışacağım.

Farz edelim ki bir hapishanede yaşıyoruz. Burada birtakım temel ihtiyaçlarımızı (yeme-içme vs.) karşılamak için para kullanamıyoruz ve sigarayı ödeme aracı olarak kullanıyoruz. Mesela saç kesimi için 10 adet sigara ödüyoruz, ya da bir kitap almak için 15 adet sigara gibi. Her ay dışarıdan koğuşa getirilen sigarayla da gidip borcumuzu kapatacağız. Fakat bu sistem de bir yerde yetersiz kalıyor çünkü herkeste yeteri kadar sigara yok, bu yüzden herkesin bir kayıt defteri taşımasını zorunlu tutuyoruz. Herkes kime ne verdiyse onu yazıyor, örneğin Ali, Mehmet’ten 1 kitap satın aldı, bu işlemin ödemesini her iki taraf şu şekilde yapmalı:

Ali’nin Defteri

– Mehmet’e 15 adet sigara borçluyum.

Mehmet’in Defteri

– Ali bana 15 adet sigara borçlandı.

Yukarıdaki örnekteki gibi kayıtlar her iki tarafın da defterine işleniyor. Fakat burada şöyle bir sorun ortaya çıkıyor, “bu kayıtların değiştirilmediğinden nasıl emin olabiliriz”?

Bu durumda devreye her iki tarafın güvendiği biri (akil insan) giriyor olsun. Bu insan, her iki deftere de kendi imzasını atıyor ve bu imzadan orijinal bir kayıt olduğunu anlamış oluyoruz. Şimdi yukarıdaki hikayeyi bitcoindeki terimlere uyarlayalım;

Sigaralar – Bitcoin

Defterler – Ledger

Akil İnsan – Bitcoin Madencisi

Defterdeki yazılar ve formatı – Blockchain

Güvenlik Sistemi

Bitcoinin günümüzdeki yüksek başarısının altında yatan en etkili unsur, kullanıcılarına sağlamış olduğu gelişmiş güvenlik sistemidir. Blockchain güvenliği için temelde 2 önemli kriptolama sistemi kullanılıyor. İlki SHA-256 fonksiyonu, ikincisi ise Merkle Tree‘dir.

SHA-256 güçlü bir kriptolama fonksiyonudur fakat ufak farklılıkların olduğu girdilerde bile tamamen farklı bir çıktı verir.

Aşağıdaki görseli dikkatle incelemenizi tavsiye ederim. Kriptolanmış çıktılar birbirinden oldukça farklı, bu cebimizin bir köşesinde dursun.

Şimdi yukarıdaki “Mehmet’e 15 adet sigara borçluyum.” yazısını kopyalayalım. Fakat sadece onu değil, defterde bulunan bütün kayıtları kriptolayalım. Bu sefer kriptolanmış kayıtları ikişer ikişer bir daha kriptolayalım, elimizde sadece bir tane kriptolanmış kayıt kalana dek bu işlemi sürdürelim.

Her kriptolanmış kayıt, bir önceki kaydın kriptolanmış değeri ile elde edildiğinden aslında hepsi birbirine bağlı olmuş oluyor ve buradaki herhangi bir değişiklik bu kayıtların değerini domino taşı misali değiştiriyor. Bu yüzden her kayıt doğru şekilde girilmiş olmalıdır ki, bu durum aynı zamanda dışarıdan yapılan bir müdahaleyi de engellemiş olsun. Tüm işlemleri yaptıktan sonra ortaya çıkan tek bir kriptoya, o bloğun Hash (Kriptolanmış Değer)‘i adı verilir. Bu işlem tekrar tekrar yapılıp bu bloklar birbirine bağlanır ve buna Blockchain (Blok Zinciri) denir.

Bitcoin & Blockchain 101 serisinin ilk bölümünü sizlerle paylaşmanın mutluluğu içerisindeyim. Serimiz hızla devam edecek!

Bilimle kalın.

Kaynak