arama

Kanserle Mücadele Eden Yapay Zekâ Projeleri

Bu ay İşviçre’de düzenlenen iki konferansta IBM, geliştirdikleri araçların, kanser tedavisi hakkındaki yaklaşımlarımızı nasıl geliştirdiğini anlattı.
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Dr. Onur Sevli Dr. Onur Sevli

⌛ Tahmini okuma süresi: 3 dakika

Yayınlanma Tarihi: 1 Ağustos 2019 15:56

📝 Yazar: Dr. Onur Sevli ✅ Editör: Aysuda Ceylan

Kanser, 2018 yılında 9.6 milyon ölüme neden oldu ve aynı yıl 18 milyon yeni vaka kaydedildi. Genetik yatkınlık, çevre kirliliği, sigara ve alkol kullanımı, beslenme şekilleri gibi pek çok nedenden kaynaklanan kanser farklı formlarda kendini gösterebiliyor ve bu konuda hala öğrenecek çok şeyimiz var.

IBM bünyesindeki bir grup Zürih’te bu karmaşık hastalığın temel etkenleri, moleküler mekanizması, tümör kompozisyonu gibi konuları anlamamızı kolaylaştıran yapay zeka ve makine öğrenmesi çalışmaları gerçekleştiriyorlar. Teknoloji devi IBM, “Hedefimiz kanser hakkındaki bilgiyi derinleştirmek ve bir gün tamamen yeni tedavilerin ortaya çıkarılması için endüstri ve akademiyi bilgilerle donatmak” şeklinde açıklama yapıyor.

IBM tarafından geliştirilen ilk projenin adı PaccMann. “Prediction of anticancer compound sensitivity with Multi-modal attention-based neural networks” ifadesinden elde edilen bir kısaltma yani “Çok modlu dikkat temelli sinir ağları ile antikanser bileşik duyarlılığının tahmini”. Bilgisayar oyunu olan Pac-Man ile ilişkisi yok.

Kanserle mücadele sadece tek bir ilaç geliştirmek milyonlarca dolar alabiliyor ve finansal kısıtlamalar yeni ilaç ve tedaviler geliştirme potansiyelimizi geciktirip, azaltabiliyor. IBM’in üzerinde çalıştığı PaccMann algoritması, kimyasal bileşikleri otomatik olarak analiz edebiliyor ve hangilerinin kanser direnci ile savaşta daha etkin olduğunu ve süreci kolaylaştırdığını tahmin edebiliyor. Bu makine öğrenmesi algoritması gen tanımlamalarının yanı sıra kimyasal bileşiklerin moleküler yapıları hakkındaki bilgileri kullanıyor. IBM, anti-kanser bileşiklerin erken bulunmasının ilaç geliştirmede ortaya çıkan yüksek maliyetleri düşüreceğini tahmin ediyor.

İkinci proje INtERAcT. “Interaction Network infErence from vectoR representATions of words” ifadesinden elde edilmiş bir kısaltma yani “Kelimelerin vektörel ifadelerinden çıkarım yapan etkileşim ağı”. Bu aracın temel amacı kanser ile mücadele konusunda yapılan akademik yayınlardan otomatik olarak bilgi çıkarımı yapmak.

Kanser ile ilgili her yıl, kabaca, 17 bin yayın yapılıyor. Araştırmacıların tüm bu yayınlardaki gelişmeleri takip edebilmeleri, imkansız olmasa da, zor bir iş. INtERAcT, akademik taraftaki bu dar boğazı ortadan kaldırarak bilimsel yayınlardan otomatik olarak bilgi çıkarımı yapabilmeyi sağlıyor.

Üçüncü ve son proje ise PIMKL. “Pathway-induced multiple kernel learning” ifadesinden elde edilen bir kısaltma ve “yola özgü çoklu çekirdek öğrenme” anlamına geliyor. Bu algoritma halihazırda bildiğimiz verilerden oluşan setleri kullanarak hastalardaki kanser ilerleme süreci ve olası nüksetmeleri tahminlemeyi sağlıyor.

PIMKL, moleküler yapıları tanımlamak için çoklu çekirdek öğrenmeyi kullanıyor ve bu sayede hastaları kategorize ederek her birine bireyselleştirilmiş tedavi planları sunmak için sağlık hizmeti veren profesyonellere olanaklar tanıyor

Her üç proje de kamusal ölçekte, açık kaynak kodlu olarak bilim dünyasının ve herkesin erişimine açık. IBM projelerin kaynak kodlarını açık hale getirerek bilimsel alandaki potansiyel etkiyi maksimize etmeyi ümit ediyor.

Kaynak: BM gives cancer-killing drug AI project to the open source community [ZDNet]

  • Esra
    4 ay önce

    Bu bilgilendirici yazı için teşekkür ederiz, inşallah tıp dünyası ileride kanser tedavisi hakkında daha iyi bir yerde olur.

    6
    yorum beğen