arama

Su Altında Üretilebilecek En Yüksek Ses Üretildi

Bilim insanı Gabriel Blaj, Stanford Üniversitesi'ne bağlı SLAC Uluslararası Hızlandırıcı Laboratuvarı'nda su altında ulaşılabilecek en yüksek sesi üretti.
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Aysuda Ceylan Aysuda Ceylan

⌛ Tahmini okuma süresi: 2 dakika

Yayınlanma Tarihi: 28 Mayıs 2019 19:10

📝 Yazar ve Editör: Aysuda Ceylan

Günlük hayatta duyabildiğimiz ses şiddeti normal şartlarda havada maksimum 194 desibele ulaşabiliyor. İnsan sesi ortalama 55 desibel, çalar saat 80 desibel, elektrikli testere 100 desibel ve 100 metre uzaktan geçen bir jet 130 desibel değerinde bir ses yaratır. Kulaklarımızın en çok etkilendiği yerler olan konser alanlarında bile bu değer en çok 150 desibele ulaşabilir. Aynı mutlak sıfırın kuramsal bir limiti olduğu gibi ses şiddetinin de fizik kurallarına bağlı olarak belli bir limiti vardır. Araştırmacılar, kullandıkları teknoloji sayesinde bu limiti aşmayı başardı.

SLAC bünyesindeki bilim insanları, yine SLAC’ta geliştirilen Linac Coherent Işık Kaynağı (LCLS) X-ışını lazeri kullanarak ufak su jetlerini patlattı ve 270 desibel ses basıncına ulaştı.

Araştırmacılar mikro su jetlerini lazerle hedef alarak onları buharlaştırdı ve bir şok dalgası oluşturdu. Bu şok dalgası jete doğru ilerledi ve kendi kopyalarını oluşturarak, düşük ve yüksek basınç bölgelerinde değişen bir şok dalgası treni oluşturdu. Mikroskopik akıntılara bu enerji dalgaları çarptıkları anda suyu buharlaştırmaya başladı ve akışı ikiye böldü. Bu şok dalgaları tarafından yaratılan basıncın, kırılma noktasının hemen altında olduğu ifade ediliyor. Bu da enerji dalgalarının su moleküllerini parçalamadan altına geçmesi anlamına geliyor. Haliyle temas anında su molekülleri, parçalanamadıkları için buharlaşıyorlar.

Bu basınç yoğunluğu bir şehrin elektrik gücünü tek bir metrekareye yönlendirmekle ve sonucunda da normalde 100 derecede kaynayan suyu anında kaynatma kuvvetiyle eşdeğer.

Şimdiye kadar üretilen en yüksek ses olma özelliğini taşıyan bu 270 desibellik ses basıncını, kulaklarımızla duymamız mümkün değil. Çünkü bu ses dalgasının bize çarpması durumunda, yüksek ihtimal hayati organlarımız parçalanacaktır.

Araştırma Physical Review Fluids dergisinde yayınlandı. 

Kaynak: https://www6.slac.stanford.edu/news/2019-05-16-brief-record-shattering-underwater-sound.aspx